Symptomen van overspannenheid
Je lichaam zegt het vaak eerder dan je hoofd het toegeeft.
Wat je lichaam doet
Slecht inslapen terwijl je doodmoe bent. Om vier uur wakker met een hoofd dat al aan het rekenen is. Hartkloppingen op een moment dat er niets aan de hand is. Een maag die dichtzit, of juist alles kwijt wil. Spanning tussen de schouderbladen die niet meer weggaat, hoofdpijn achter de ogen aan het einde van de middag.
Veel mensen gaan hier maanden mee door omdat elk symptoom los te verklaren is. Bij elkaar vormen ze een patroon: een lichaam dat in alarmstand blijft staan.
Wat je hoofd doet
Je leest een mail drie keer en weet nog niet wat er staat. Je vergeet afspraken die je nooit vergat. Kiezen tussen twee soorten brood is te veel. Je begint aan dingen en maakt ze niet af.
Dit voelt vaak angstiger dan de lichamelijke klachten, omdat mensen denken dat er iets met hun brein mis is. Dat is het bijna nooit. Concentratie is de eerste functie die uitvalt als het systeem overbelast is, en de eerste die terugkomt bij herstel.
Wat er met je stemming gebeurt
Kort van draad zijn tegen de mensen van wie je het meest houdt. Cynisch worden over werk waar je jaren om gaf. Huilen op ongelegen momenten of juist helemaal niets meer voelen, alsof er glas tussen jou en de wereld staat.
Onverschilligheid wordt vaak verkeerd gelezen als rust. Het is eerder een noodmaatregel: als voelen te duur wordt, zet het systeem het even uit. Zie ook niet lekker in je vel zitten .
Wat je gaat doen om het te dempen
Meer koffie op de dag, meer wijn op de avond. Series kijken tot twee uur zonder dat je weet wat je zag. Sociale afspraken afzeggen omdat een gesprek te veel energie vraagt. Harder sporten om jezelf leeg te maken.
Deze dingen zijn geen karakterfout. Het zijn pogingen om een systeem dat op scherp staat naar beneden te krijgen. Ze werken alleen kortdurend en ze verbergen het signaal.
Een symptoom is geen vijand. Het is het enige woord dat je lichaam nog had.
Wanneer dit meer dan een drukke periode is
Drie signalen die het onderscheid maken. Eén: een vrij weekend of een week vakantie levert geen herstel meer op. Twee: de klachten zitten in meerdere gebieden tegelijk, lichaam én hoofd én stemming. Drie: het duurt langer dan zes weken.
Herken je dat, ga dan naar je huisarts om lichamelijke oorzaken uit te sluiten en overweeg begeleiding. In counseling kijken we niet alleen naar de klachten maar naar waarom je zo lang doorging.
Wat symptomen je proberen te vertellen
In psychosynthese kijken we naar lichamelijke en mentale symptomen als taal van delen die op een andere manier niet meer gehoord worden. Vergeetachtigheid, prikkelbaarheid, een dichtgeknepen maag, het zijn geen losse mankementen. Het zijn signalen van subpersonen die al lang geprobeerd hebben iets duidelijk te maken en die nu, bij gebrek aan gehoor, hun uiting in het lichaam zoeken.
De eerste stap is niet het symptoom bestrijden maar het aanspreken alsof het iets te zeggen heeft. Wat zou dit hoofdpijn zeggen als het kon praten. Wat zou die kortademigheid willen dat je stopt met doen. Vaak komt het antwoord verrassend snel, en dat is geen zweverigheid, het is een lichaam dat eindelijk gehoord wordt.
Hoe we dat samen onderzoeken
In een gesprek vraag ik vaak om bij een specifiek symptoom stil te staan, niet erover te praten maar het even te voelen. Waar zit het precies, wat is de kwaliteit ervan, is het scherp of dof, warm of koud.
Iemand met chronische nekklachten merkte in zo'n oefening dat de spanning precies zat op de plek waar ze als kind haar hoofd introk als er ruzie was in huis. Ze had die houding nooit losgelaten, ook niet op haar eigen, veilige werkplek dertig jaar later. Dat inzicht veranderde niets aan de klacht op dat moment, maar ze wist voor het eerst waarom haar nek altijd meedeed als het spannend werd, en dat was het begin van iets anders leren doen.
Veelgestelde vragen
Er is geen scorelijst. Wat telt is dat de klachten langer dan een paar weken aanhouden, dat ze in meerdere gebieden zitten, en dat een weekend rust niet meer voldoende is.
Ja, en dat is precies waarom je eerst naar de huisarts gaat. Schildklier, bloedarmoede, vitaminegebrek en een aantal andere aandoeningen geven vrijwel dezelfde klachten.
Bij overspannenheid staat het stresssysteem aan. Cortisol houdt je wakker terwijl de rest van je lichaam om slaap schreeuwt. Dat is een van de meest voorspellende signalen.
Meestal deels en tijdelijk. De klachten zakken bij rust en komen terug bij de eerste belasting, zolang het patroon eronder niet verandert.
Zullen we kennismaken?
Het eerste gesprek is gratis en vrijblijvend.