Overspannen. Je systeem trekt aan de handrem
Nog niet omgevallen, maar het gaat niet meer vanzelf.
Wat overspannen precies betekent
Overspannen is geen zwakte en geen diagnose die je voor je leven meedraagt. Het is een toestand: je hebt langer dan je lichaam kon dragen op je reserves geleefd. Het alarmsysteem staat aan en gaat niet meer uit als de werkdag klaar is.
Mensen merken het vaak eerst aan kleine dingen. Je vergeet waarvoor je de trap opliep. Je huilt om een reclame. De koelkast zoemt te hard. Een collega die iets normaals vraagt voelt als een aanslag op je laatste beetje ruimte.
Wat eronder zit is zelden alleen werk
Bijna iedereen die overspannen raakt noemt eerst de werkdruk. Die is meestal echt. Maar werkdruk alleen maakt niet iedereen overspannen. Wat het verschil maakt is wat je met die druk doet: doorbijten, jezelf niet serieus nemen, hulp niet vragen, denken dat het aan jou ligt.
Dat patroon komt ergens vandaan. Het is vaak jaren nuttig geweest. In een gezin waarin je vroeg leerde niet lastig te zijn, in een studie waarin je alles zelf oploste, in een baan waarin niemand behalve jij het overzicht had. Het probleem is niet dat je te zwak bent maar dat je te lang te sterk bent geweest.
Rust alleen brengt je er niet uit
De eerste weken rust zijn nodig. Slapen, wandelen, minder prikkels, geen agenda. Zonder dat komt er niets van herstel. Maar rust is de voorwaarde, niet de oplossing.
Wat ik keer op keer zie: mensen komen na zes weken rust weer terug op hun oude plek, met hun oude gewoontes, en zijn binnen een half jaar opnieuw op. Omdat de vraag waarom je te lang doorging nooit gestéld is. Die vraag is het werk.
Overspannen is geen storing in de machine. Het is het enige signaal dat nog hard genoeg was om je aandacht te krijgen.
Hoe een traject bij mij verloopt
We beginnen met een gratis kennismakingsgesprek van ongeveer een half uur. Daarin vertel je wat er speelt en merken we of het klikt. Zo niet, dan verwijs ik je door zonder gedoe.
Daarna werken we in gesprekken van een uur, meestal eerst wekelijks, later met meer tussenruimte. Ik werk vanuit psychosynthese : we kijken niet alleen naar de klacht maar naar welke delen in jou met elkaar in de knoop zitten. De criticus die harder duwt terwijl de vermoeide een pauze vraagt.
De praktijk zit aan de Lamsoor in Groningen. Online via beeldbellen kan ook, en dat werkt in deze fase vaak prettiger dan reizen.
Wanneer je niet moet wachten
Ga naar je huisarts als je niet meer slaapt, als je hart blijft racen in rust, als je hele dagen niet meer functioneert of als je gedachten over de dood krijgt. Overspannenheid en lichamelijke oorzaken lijken op elkaar en dat wil je uitgesloten hebben.
Zit je in acute nood, bel dan 113 of 0800 0113. Dat is gratis en dag en nacht bereikbaar.
Overspannenheid als boodschap, niet als storing
Psychosynthese gaat ervan uit dat een klacht bijna altijd een boodschapper is en geen storing die je moet uitschakelen. Overspannenheid komt vaak op het moment dat de subpersoon die alles staande hield eindelijk zelf uitvalt. Die kant, de doorzetter, de regelaar, de onmisbare, heeft je jarenlang gediend. Nu vraagt hij om erkenning in plaats van om nog meer inzet.
We werken niet aan het repareren van een defect. We werken aan heelheid: ruimte maken voor het deel dat is doorgeslagen zonder het te straffen, en ruimte maken voor het deel dat allang moe was en nooit aan de beurt kwam. Vanuit het Zelf, het rustige midden dat naar beide delen kan kijken zonder partij te kiezen, wordt een andere verhouding tot werk en rust mogelijk.
Een klein voorbeeld uit de praktijk
Een vrouw kwam bij me nadat ze drie weken thuis had gezeten, met het gevoel dat ze had gefaald. In het eerste gesprek bleek dat ze zichzelf al jaren de onmisbare noemde op haar werk, en dat ze zich schaamde voor de rust die haar lichaam nu opeiste.
We zochten niet naar een snellere manier om weer aan het werk te gaan. We zochten naar het moment waarop ze had geleerd dat rust alleen mocht als je hem verdiend had. Dat kwam uit een gezin waarin ziek zijn bewezen moest worden. Toen dat besef er lag, kon ze voor het eerst zonder schuldgevoel een middag niets doen, en van daaruit begon het herstel pas echt.
Veelgestelde vragen
Overspannenheid is de fase waarin je lichaam en hoofd overvraagd zijn maar nog reageren op rust. Bij burn-out is de rek eruit: rust helpt dan niet meer genoeg. Overspannen is in die zin een waarschuwing, burn-out een breuk. Zie ook burn-out herstel.
Bij tijdig ingrijpen herstellen veel mensen in zes tot twaalf weken. Wordt er niets veranderd aan de oorzaak, dan loopt het vaak door naar een half jaar of langer.
Dat is een gesprek met je huisarts of bedrijfsarts, niet met mij. Wat ik wel zie: volledig doorwerken houdt het vuur aan, volledig stilvallen zonder te kijken naar het waarom levert vaak terugval.
Ja. Veel mensen komen bij mij nadat ze bij de praktijkondersteuner een aantal gesprekken hadden en merkten dat ze verder wilden dan ademhalingsoefeningen.
Een sessie van een uur kost 95 euro. Het kennismakingsgesprek is gratis. Zie investering.
Zullen we kennismaken?
Het eerste gesprek is gratis en vrijblijvend.