Onzekerheid. Twijfelen aan iets wat je eigenlijk wel weet
Vaak gaat het niet over kunnen maar over mogen.
Hoe onzekerheid zich laat zien
Je zegt iets in een vergadering en luistert daarna naar de stilte om te horen of het goed was. Je schrijft een bericht en leest het vier keer terug. Je hebt een mening en houdt hem binnen tot iemand anders hem toevallig zegt, en dan voel je opluchting en spijt tegelijk.
Van buiten valt dit meestal niet op. Van binnen kost het een groot deel van je aandacht, elke dag.
Wat eronder ligt
Onzekerheid is bijna nooit een gebrek aan informatie over jezelf. Het is een oud besluit dat je eigen oordeel niet te vertrouwen is. Dat besluit komt ergens vandaan: uit een gezin waarin één stem gold, uit een klas waarin je uitgelachen werd, uit een relatie waarin jouw versie steeds werd bijgesteld.
Dat is geen karakter. Dat is een aangeleerde reflex om buiten jezelf te kijken voordat je binnen jezelf durft te kijken.
Waarom complimenten niet blijven zitten
Iemand zegt dat je het goed hebt gedaan en binnen tien seconden is het weg. Niet omdat je het niet gelooft maar omdat het niet aan kan sluiten op iets van binnen. Er is geen grond waarop het kan landen.
Daarom werkt geruststelling van buiten zo kort. Wat werkt is het opbouwen van eigen ijkpunten: merken wat je zelf vindt, voordat je vraagt wat een ander vindt.
Zelfvertrouwen is niet de zekerheid dat je het kunt. Het is de bereidheid om jezelf te geloven voordat iemand het bevestigt.
Wat er in gesprekken verandert
We halen de innerlijke criticus naar voren en laten hem uitspreken. Zolang die stem op de achtergrond mompelt, klinkt hij als de waarheid. Uitgesproken klinkt hij vaak als iemand anders: een vader, een lerares, een oude vriendin.
Daarna zoeken we naar het deel in jou dat het wel weet en tot nu toe geen stem had. In psychosynthese noemen we dat werken met subpersonen. Zie ook innerlijke conflicten .
Het eerste gesprek is gratis, in Groningen of online .
De criticus en het ijkpunt dat ontbreekt
Onzekerheid heeft in psychosynthese vaak een duidelijke stem: de innerlijke criticus, een subpersoon die precies weet wat er beter kan en zelden tevreden is. Die stem is niet ontstaan om je te kwellen. Hij is vaak ontstaan om je voor te zijn op kritiek van buiten, alsof je jezelf eerst afkeurt zodat een ander het niet meer kan doen.
Het Zelf is geen andere, aardiger criticus. Het Zelf is de stille plek die niet oordeelt maar waarneemt. Van daaruit kun je de criticus horen zonder hem gelijk te geven, en langzaam een eigen ijkpunt opbouwen: wat vind ik er zelf van, voordat ik vraag wat een ander ervan vindt. Dat is geen kwestie van harder aan jezelf werken, het is een kwestie van iets anders in jezelf de ruimte geven.
Zo ziet een sessie hierover eruit
Ik vraag vaak om de criticus letterlijk hardop te laten spreken, in de ik-vorm, alsof hij een aparte persoon is. Dat voelt in het begin ongemakkelijk en het levert bijna altijd iets op: een toon die niet van jou is, woorden die je herkent van iemand anders.
Een man die elke e-mail vier keer naleeswerkte, hoorde in zo'n oefening dat de stem die zei "dit is nog niet goed genoeg" precies de toon had van zijn oudere broer, die vroeger alles beter kon. Toen hij die stem kon plaatsen bij zijn broer in plaats van bij de waarheid, kon hij voor het eerst een mail versturen na één keer lezen.
Veelgestelde vragen
Meestal uit ervaringen waarin je jezelf leerde meten aan iemand anders. Een ouder die vergeleek, een groep waarin je er niet bij hoorde, een periode waarin je nergens houvast had.
Ze overlappen. Onzekerheid gaat over twijfel aan je oordeel en je plek, zelfvertrouwen over of je gelooft dat je iets kunt. Beide zijn te bewerken en dat gaat sneller dan mensen denken.
Nee, en dat is ook niet het doel. Enige twijfel houdt je open en oplettend. Waar het over gaat is dat de twijfel niet meer beslist wat jij wel of niet doet.
Bij dit thema zien mensen vaak na vijf tot acht gesprekken verschuiving, en werken ze daarna nog een tijd door aan het oefenen in het dagelijks leven.
Zullen we kennismaken?
Het eerste gesprek is gratis en vrijblijvend.