Conflicten die zich herhalen gaan niet over het onderwerp
Ze gaan over de plek die ieder inneemt zodra het spannend wordt.
Waarom hetzelfde gesprek blijft terugkomen
De aanleiding wisselt. De vakantieplanning, een opmerking over je moeder, een taak op het werk die niet gedaan is. Het verloop is elke keer gelijk: iemand duwt, iemand wijkt, iemand haalt er iets van drie jaar terug bij.
Wat zich herhaalt is niet het onderwerp maar de choreografie. Zolang die niet in beeld is, verandert een oplossing per geval niets aan de volgende keer.
De vier reacties die je bij spanning kunt hebben
Aanvallen
Harder praten, gelijk halen, argumenten stapelen. Voelt actief en levert zelden contact.
Terugtrekken
Stilvallen, weglopen, de kamer uit. Beschermt jou en laat de ander in de lucht hangen.
Pleasen
Snel toegeven, sorry zeggen, de ander gelijk geven om de spanning te laten zakken. De ruzie stopt, jouw bezwaar blijft staan.
Bevriezen
Je hoofd raakt leeg, je hoort de woorden en er komt niets. Pas in de auto naar huis weet je wat je had willen zeggen.
Wat er onder ligt
Bij vrijwel elk conflict gaat het om twee dingen: gezien worden en goed genoeg zijn. Wie zich niet gezien voelt gaat harder praten. Wie zich niet goed genoeg voelt gaat verdedigen of verdwijnen.
Dat is de reden dat conflicten over de vaatwasser zo hoog kunnen oplopen. Het gaat niet over de vaatwasser. Het gaat over de vraag of jouw inspanning telt.
Wie er in jou aan tafel zit
Psychosynthese werkt met het idee dat je uit meerdere kanten bestaat, subpersonen. In een conflict neemt er meestal één de leiding, en dat is bijna nooit de kant die je zelf zou kiezen. De aanklager die precies weet wat de ander verkeerd doet. Of het kind dat wil dat het ophoudt en daarom sorry zegt voordat het begrepen heeft waarvoor.
Die kanten zijn niet je vijand. Ze zijn ergens ontstaan, vaak vroeg, en ze hebben je toen goed gediend. Een jongen die thuis alleen gehoord werd als hij hard praatte, blijft hard praten. Een meisje dat leerde dat stilte de ruzie sneller liet stoppen, valt nu stil in haar keuken.
Het werk is niet die kanten afschaffen. Het is er weer bij komen staan. In psychosynthese heet dat disidentificatie: je merkt dat er iets in je aanvalt, zonder dat het jouw hele stem overneemt. Zodra dat lukt, kun je iets kiezen. Assagioli noemde dat de wil, en hij bedoelde daar geen tandengeknars mee maar het vermogen om te doen wat je werkelijk belangrijk vindt, ook als er iets in je aan het schreeuwen staat.
Een conflict is opgelost als beide mensen zich begrepen voelen, niet als een van beiden zwijgt.
Wat werkelijk helpt
Vertragen. De meeste escalaties gebeuren in de eerste minuut, terwijl geen van beiden nog nadenkt. Een pauze van twintig minuten is geen wegvluchten als je zegt dat je terugkomt.
Praat over jouw ervaring en niet over het karakter van de ander. Het verschil tussen ik voel me alleen in de zorg en jij doet nooit iets bepaalt of het gesprek doorgaat.
En zoek uit wat jouw aandeel is. Niet uit schuldgevoel, maar omdat dat het enige deel is dat je kunt veranderen. In counseling kijken we vanuit psychosynthese naar de innerlijke tegenstelling die je in het uiterlijke conflict tegenkomt.
Hoe zo'n gesprek bij mij loopt
We nemen één conflict dat je van binnen en van buiten kent. Niet om te bepalen wie gelijk had, maar om te zien wat er in jou gebeurde op het moment dat het kantelde. Waar zat de spanning in je lijf, welke gedachte kwam als eerste, hoe oud voelde je je toen.
Meestal komt er dan een beeld of een herinnering bij. Iemand zag zichzelf terug op de gang bij een dichte keukendeur, elf jaar oud. Vanaf zo'n punt verandert er iets, ook al is het conflict van gisteren nog niet opgelost. Je bent niet meer alleen die reactie.
Veelgestelde vragen
Omdat jullie niet over het onderwerp praten maar over de posities die jullie erin innemen. Zolang die posities niet zichtbaar zijn, herhaalt het gesprek zich met een nieuw onderwerp.
Vermijden werkt kort en houdt de rekening open. Wat opvalt is dat mensen die conflicten vermijden vaak veel spanning in hun lichaam dragen.
Zoek eerst uit wat jouw aandeel is en wat werkelijk van de ander is. Dat maakt het gesprek daarna korter en veiliger. Bij escalatie hoort een vertrouwenspersoon of leidinggevende erbij.
Nee, ik ben geen mediator. Bij koppels werk ik wel met beiden samen, zie relatietherapie in Groningen. Voor arbeidsconflicten met formele kanten verwijs ik naar een mediator.
Zullen we kennismaken?
Het eerste gesprek is gratis en vrijblijvend.