Angst is geen fout. Het is een bewaker die te lang op post staat
Begrijpen wat hij beschermt geeft meer ruimte dan hem bevechten.
Angst doet zijn werk
Angst is de snelste reactie die je hebt. Voordat je denkt is je lichaam al klaar om te vluchten of te vechten. Dat systeem heeft mensen duizenden jaren in leven gehouden en het maakt geen onderscheid tussen een beer en een presentatie.
Het probleem is niet dat je angst voelt maar dat de bewaker geen vrije dagen meer neemt. Hij houdt de wacht bij een gevaar dat er niet meer is, of bij een gevaar dat je nooit hebt kunnen benoemen.
Waar angst zich meestal vasthoudt
Afwijzing
Angst om iets te zeggen, ruimte te nemen of nee te zeggen, uit vrees dat je de band verliest.
Verlies van controle
Angst voor ziekte, ongelukken en dingen die je niet kunt afdekken door goed voorbereid te zijn.
Falen
Angst om door de mand te vallen. Vaak bij mensen die van buiten juist heel bekwaam lijken.
Wat angst in je lichaam doet
Snelle ademhaling hoog in de borst, hart dat bonkt, koude handen, tintelingen, misselijkheid, het gevoel dat de vloer wegvalt. Bij paniek daarbij de overtuiging dat er nu iets ergs gebeurt.
Deze reacties zijn onaangenaam en niet gevaarlijk. Dat weten helpt, maar niet in het moment. Wat in het moment helpt is uitademen langer maken dan inademen, en met je voeten voelen waar je staat.
Vraag een angst nooit om te verdwijnen. Vraag hem waarvoor hij oppast.
Hoe ik ermee werk
We beginnen niet met bestrijden. We beginnen met kijken: wanneer kwam de angst voor het eerst, wat gebeurde er toen, en wat besloot je in die tijd over jezelf en over de wereld.
In psychosynthese zien we de angstige kant als een deel van jou, niet als jouw geheel. Dat verschil is groot. Je bent niet je angst, je hebt een deel dat bang is, en dat deel is meestal jonger dan je huidige leven.
Van daaruit worden stappen mogelijk. Een gesprek aangaan dat je vermeed. Een grens trekken. Zie ook grenzen stellen .
Wanneer je bij iemand anders moet zijn
Bij paniekaanvallen die je leven inrichten, bij een fobie die je werk onmogelijk maakt, bij trauma of bij angst met sterke depressieve klachten is gerichte behandeling passender. Ga dan naar je huisarts. Ik zeg dat in het eerste gesprek eerlijk als dat het geval is.
Bij acute nood: 113 of 0800 0113, gratis en dag en nacht.
De bewaker als subpersoon
In psychosynthese noemen we de kant in jou die voortdurend op gevaar let een subpersoon. Hij is niet gek en niet overdreven, hij doet precies wat hij ooit moest doen: op tijd waarschuwen. Het probleem is dat hij zich vastgezet heeft op een moment uit het verleden en dat moment blijft herhalen, ook als de situatie van nu er niets mee te maken heeft.
Disidentificatie is hier de sleutel. Zodra je kunt zeggen "er is in mij een deel dat bang is" in plaats van "ik ben bang", ontstaat er afstand zonder dat het gevoel ontkend wordt. Vanuit die afstand kun je de bewaker bedanken voor zijn waakzaamheid en toch een andere keuze maken. Assagioli noemde dat de Wil: niet het gevoel wegduwen, maar handelen vanuit wat jij, los van de angst, werkelijk belangrijk vindt.
Hoe zo'n gesprek bij mij verloopt
We beginnen met het lichaam, niet met de theorie. Waar zit de angst, wat doet hij precies, wanneer begint hij. Van daaruit gaan we terug in de tijd, niet om te graven maar om de eerste keer te vinden dat dit gevoel zich vestigde.
Een man kwam bij me omdat hij bij elke vergadering zijn handen voelde trillen, al jaren, ook al deed hij zijn werk uitstekend. In gesprek kwam een schoolklas naar boven waarin hij ooit hardop werd uitgelachen om een fout antwoord. Die jongen van elf zit nog steeds mee aan tafel bij elke vergadering, tot hij gezien wordt. Vanaf dat gesprek trilden zijn handen minder, niet omdat de herinnering weg was, maar omdat hij niet meer alleen die herinnering was.
Veelgestelde vragen
Angst is een normale, nuttige reactie op gevaar. Bij een angststoornis is de angst zo hevig of zo vaak aanwezig dat hij je leven inricht. Dan hoort er ook een huisarts of psycholoog bij.
Bij angst die met levensvragen, spanning, onzekerheid of oude ervaringen samenhangt, ja. Bij een paniekstoornis, fobie of trauma dat je functioneren blokkeert verwijs ik naar een psycholoog of therapeut met die specialisatie.
Confronteren zonder begrip is vaak alleen zwaar. Eerst begrijpen wat de angst bewaakt, daarna kleine stappen naar wat je ontweek. In die orde werkt het beter.
Angst zonder duidelijke aanleiding komt vaak uit een lichaam dat lang in alarmstand staat, of uit iets ouds dat door een kleine trigger wordt aangeraakt.
Zullen we kennismaken?
Het eerste gesprek is gratis en vrijblijvend.