Eenzaamheid. Niet alleen zijn, maar niet gekend worden
Je kunt aan een volle tafel zitten en nergens zijn.
Drie soorten eenzaamheid
Door omstandigheid
Verhuisd, gescheiden, uit een baan gevallen, iemand verloren. Het netwerk is dun geworden.
Door onzichtbaarheid
Er zijn mensen, maar niemand weet wat je werkelijk denkt. De pijnlijkste vorm en de meest voorkomende.
Existentieel
Het besef dat je uiteindelijk alleen in je eigen ervaring staat. Dit gaat niet weg en kan wel draagbaar worden.
Waarom eenzaamheid zichzelf in stand houdt
Wie zich lang niet gezien voelt, gaat zich anders gedragen. Je vertelt minder, je vraagt minder, je houdt gesprekken op het niveau van vakantieplannen en verbouwingen. Niet uit onwil maar omdat de kans op teleurstelling kleiner wordt.
Daarmee wordt de kans op werkelijk contact ook kleiner. Zo komt de eenzaamheid steeds beter uit dan het risico om jezelf te laten zien.
Ik zie dit patroon vaak bij mensen die op hun werk juist heel toegankelijk overkomen. Ze zijn degene bij wie iedereen zijn verhaal kwijt kan, en zelf houden ze hun eigen leven op slot. Andermans verhaal aanhoren is veiliger dan het eigen verhaal vertellen.
Eenzaamheid bij hoogsensitieve mensen
Wie veel opmerkt, merkt ook op wat er niet gezegd wordt. Dat maakt oppervlakkig contact vermoeiend en diep contact schaars. Veel hoogsensitieve mensen vertellen dat ze zich in een groep het meest alleen voelen.
Zie ook hoogsensitief en omgaan met hooggevoeligheid .
De subpersoon die zichzelf onzichtbaar houdt
Er is vaak een specifieke kant in mensen die eenzaamheid in stand houdt, een subpersoon die je zou kunnen noemen "de verstandige" of "de onzichtbare". Die kant weegt van tevoren af wat er gebeurt als je iets echt vertelt, en komt bijna altijd tot de conclusie dat het veiliger is om het niet te doen.
Die kant is ontstaan uit ervaring, niet uit toeval. Misschien werd een eerlijk verhaal ooit belachelijk gemaakt op het schoolplein, of vond een ouder jouw gevoelens te veel. De onzichtbare beschermt je sindsdien tegen een herhaling die misschien niet meer komt.
Wat helpt is niet die kant wegduwen, maar hem leren kennen vanuit het Zelf: het rustpunt in jou dat kan waarnemen dat er een beschermer aan het werk is, zonder dat die beschermer meteen het laatste woord krijgt. Zodra je dat onderscheid voelt, ontstaat er ruimte om af en toe, met iemand die het waard is, toch iets echt te laten zien.
Eenzaamheid verdwijnt niet door meer mensen. Zij verdwijnt door één iemand die weet hoe het werkelijk met je is.
Wat er in gesprekken gebeurt
Voor veel mensen is de praktijk de eerste plek in jaren waar ze zeggen wat ze denken zonder het bij te schaven. Dat is geen omweg naar het werk, dat is het werk. Ervaren dat iets van jou gehoord kan worden verandert wat je daarbuiten aandurft.
Daarnaast kijken we naar wat je terughoudt. Angst voor afwijzing, een oude ervaring van niet welkom zijn, of een overtuiging dat jouw verhaal te veel is voor anderen. Zie ook onzekerheid .
Praktijk in Groningen of online . Het eerste gesprek is gratis.
Hoe dat er in een gesprek uitziet
Een vrouw vertelde in het eerste gesprek keurig en beheerst over haar week. Pas toen ik vroeg wanneer ze voor het laatst tegen iemand had gezegd dat ze het zwaar had, viel er een stilte van bijna een minuut. Ze kon het zich niet herinneren. Wel wist ze precies wanneer haar collega's het laatst iets aan haar hadden verteld.
We hebben in de sessies zelf geoefend met kleine, eerlijke zinnen. "Ik vond dit gesprek net moeilijk." "Ik weet het niet, en ik vind het lastig om dat te zeggen." Klein begin, maar het is precies de spier die jarenlang niet gebruikt was.
Veelgestelde vragen
Ja, en dat is de meest voorkomende vorm. Eenzaamheid gaat over gezien worden, niet over aantallen. Een volle agenda zegt niets over of iemand jou kent.
Alleen zijn is een situatie en kan prettig zijn. Eenzaamheid is een gemis dat blijft, ook in gezelschap.
Soms, bij eenzaamheid door omstandigheden. Bij eenzaamheid die uit onzichtbaarheid komt levert een vollere agenda vaak meer vermoeidheid en niet meer verbinding.
Onderzoeken waarom jij jezelf moeilijk laat kennen, en oefenen met het wel doen. Voor veel mensen is het gesprek zelf de eerste plek waar dat gebeurt.
Zullen we kennismaken?
Het eerste gesprek is gratis en vrijblijvend.