Als hetzelfde patroon blijft terugkomen, in elke baan en elke relatie
Wat persoonlijkheidsproblematiek betekent, en wat ik wel en niet kan doen.
Wat ik hier eerst wil zeggen
Ik ben counselor, geen psycholoog of psychiater. Ik stel geen diagnoses en ik behandel geen persoonlijkheidsstoornissen. Wie vermoedt dat daar sprake van is hoort bij de huisarts, die kan verwijzen naar diagnostiek en behandeling in de specialistische ggz.
Ik zet dit bovenaan omdat het veld vol staat met partijen die dit niet zeggen. Wat ik wel kan, staat hieronder.
Waar de term over gaat
Bij persoonlijkheidsproblematiek gaat het niet om een klacht die door een gebeurtenis ontstond, maar om een manier van doen en voelen die al lang meegaat en die je leven structureel in de weg zit. In relaties, op werk, in de omgang met jezelf.
Veel mensen herkennen zich in een deel van de beschrijvingen zonder dat er een stoornis is. Sterke gevoeligheid voor afwijzing, moeite met grenzen, hevige stemmingswisselingen, wisselende beelden van jezelf en anderen. Dat komt bij veel mensen voor en zegt op zichzelf nog niets.
Wanneer het meer is dan een patroon
Wanneer het al vanaf je jonge jaren speelt, in vrijwel elk levensgebied, en wanneer je er zelf en de mensen om je heen structureel onder lijden. Dan is diagnostiek waardevol, want daarmee komt behandeling in beeld die aantoonbaar werkt: schematherapie, dialectische gedragstherapie, MBT.
Een diagnose is geen etiket dat vastligt. Het is een landkaart die zegt welke behandeling het meeste kans maakt.
Een patroon dat je overal tegenkomt, komt niet van al die plekken. Het reist met je mee.
Wat counseling hier wel kan zijn
Voor mensen zonder diagnose die merken dat er iets steeds terugkeert: een plek om dat patroon te leren kennen. Vanuit psychosynthese kijken we naar de delen in jou die met elkaar in de knoop zitten en naar wanneer ze ontstonden.
Voor mensen die al in behandeling zijn of dat achter de rug hebben: ruimte voor de vragen die daarnaast liggen. Wat wil ik met dit leven, waar hoor ik bij, wat is voor mij van waarde. Dat is het gebied van zingeving en dat komt in een behandeltraject vaak niet aan bod.
In het gratis kennismakingsgesprek zeg ik eerlijk of ik de juiste persoon ben. Zo niet, dan denk ik mee over waar je beter terecht kunt.
Een patroon als verzameling van kanten
Psychosynthese kijkt niet naar een terugkerend patroon als één ding dat je bent, maar als een samenspel van subpersonen die ieder ooit een taak op zich namen. De kant die wantrouwt omdat vertrouwen ooit beschaamd werd. De kant die zich vastklampt omdat loslaten vroeger verlating betekende. De kant die zichzelf saboteert vlak voor iets lukt, omdat succes ooit gevaarlijk voelde.
Bij mensen met een diagnose zijn die kanten vaak sterker vergroeid en verdient specialistische behandeling de voorrang, zoals hierboven staat. Bij mensen zonder diagnose die toch merken dat eenzelfde kant steeds de leiding overneemt, kan het helpen die kant te leren kennen zonder hem meteen te willen wegwerken. Disidentificatie noemen we dat in psychosynthese: niet ik ben wantrouwend, maar er is in mij een deel dat wantrouwt, en dat deel had ooit gelijk.
Het Zelf, de kern die niet met één kant samenvalt, kan dan langzaam iets meer ruimte innemen. Niet als reparatie van iets kapots, maar als het herstellen van contact tussen delen die elkaar uit het oog waren verloren.
Hoe zo'n gesprek bij mij loopt
Iemand kwam ooit binnen met de vraag waarom elke werkrelatie na een jaar hetzelfde verloop kreeg: eerst bewondering, dan teleurstelling, dan een breuk die groter leek dan de aanleiding. Geen diagnose, wel een duidelijk terugkerend patroon. We zijn niet gaan zoeken naar wie er gelijk had in die breuken, maar naar het moment waarop de bewondering omsloeg.
Dat bleek steeds hetzelfde moment: zodra de ander een fout maakte die de bewondering onmogelijk maakte. Daaronder lag een oud besluit, ontstaan bij een ouder die eerst geïdealiseerd en later node ontmaskerd werd. Er kwam geen snelle oplossing, wel een stuk zelfkennis waarmee de volgende teleurstelling anders viel te lezen. Bij zulke vragen werk ik in overleg met een eventuele behandelaar, nooit erlangs.
Bij crisis
Bel bij acute nood of gedachten over zelfdoding 113 of 0800 0113, gratis en dag en nacht. Bij directe zorgen over je veiligheid: je huisarts of de huisartsenpost.
Veelgestelde vragen
Terugkerende patronen in denken, voelen en omgaan met anderen die je leven langdurig belemmeren. Het gaat om iets structureler dan een klacht die door een gebeurtenis is ontstaan.
Nee. Bij een persoonlijkheidsstoornis hoort diagnostiek en behandeling in de specialistische ggz. Ik werk wel met mensen die terugkerende patronen willen begrijpen, en naast een behandeling waar die loopt.
Via je huisarts, die kan verwijzen naar een psycholoog of psychiater voor diagnostiek. Een diagnose is geen etiket voor het leven maar een werkhypothese.
Vaak wel, in overleg met je behandelaar. Sommige mensen willen naast een behandeling ruimte voor zingeving en richting, en daar kan ik iets betekenen.
Zullen we kennismaken?
Het eerste gesprek is gratis en vrijblijvend.