Counseling. Betekenis en herkomst
Een woord dat veel mensen wel kennen, en weinig mensen kunnen plaatsen.
Wat betekent het woord counseling?
Letterlijk vertaald komt counseling van het Engelse 'to counsel': raad geven, advies geven, iemand bijstaan. Het Latijnse origineel 'consilium' betekent overleg of besluit. In het Nederlands is geen perfect woord. 'Begeleiding' komt het dichtst in de buurt, maar dekt de lading niet helemaal.
Wat een counselor doet, is letterlijk iets anders dan adviseren. Hij stelt vragen waardoor jij je eigen overweging maakt. Hij zit naast je in plaats van tegenover je. Het woord is misleidend; de praktijk is veelzeggender.
Hoe het woord in Nederland landde
Counseling kwam in de jaren tachtig naar Nederland, eerst in bedrijven (loopbaancounseling, verzuimcounseling) en daarna ook in de geestelijke gezondheidszorg en welzijnswerk. Tegenwoordig werken er een paar duizend counselors verspreid over het land, zowel in praktijken als bij organisaties.
Omdat het beroep niet beschermd is mag iedereen zichzelf counselor noemen. Daarom is het belangrijk te kijken of een counselor is aangesloten bij een beroepsvereniging als de ABvC, en welke opleiding hij heeft gevolgd.
Wat een counselor wel en niet doet
Een counselor luistert, vraagt door, spiegelt en helpt je verbanden zien die je zelf niet ziet. Hij oordeelt niet, geeft geen ongevraagd advies en pakt niets van je over. Hij werkt vanuit de aanname dat jij het beste weet wat goed is voor jou. Alleen heb je iemand nodig om dat helder te krijgen.
Wat een counselor niet doet: diagnoses stellen, medicatie voorschrijven, behandelen van psychische aandoeningen. Daarvoor zijn psychologen en psychiaters opgeleid. Wel werkt een goede counselor samen met die beroepsgroep en verwijst hij door als dat past.
Het Engelse woord lijkt op advies. De praktijk is meer luisteren dan praten.
Voor wie het past
Counseling past bij mensen die willen werken aan hun innerlijke proces zonder dat er een ziektebeeld bij hoort. Je hebt geen diagnose nodig om binnen te komen, alleen een vraag of een onrust waar je iets mee wilt.
Lees uitgebreider over wat counseling is of bekijk voor wie counseling bij wie het past .
Raad geven aan een innerlijk overleg
Het Latijnse woord consilium betekent letterlijk overleg, een raad die samenkomt om iets te beslissen. Toevallig sluit dat mooi aan bij hoe ik in de praktijk werk. In psychosynthese gaan we ervan uit dat er in jou geen enkele stem is, maar een soort inwendige raadsvergadering van subpersonen: de doener, de pleaser, het bange kind, de criticus.
Een counselor die 'raad geeft' zou in die zin buiten die vergadering gaan staan en zeggen wat er moet gebeuren. Dat is precies wat ik niet doe. Ik help je liever die vergadering zelf beter te leiden, vanuit het Zelf, de rustige voorzitter die niet meegesleept wordt door de luidste stem maar wel elke stem hoort.
Zo bekeken is de oorspronkelijke betekenis van het woord niet zo gek als hij eerst lijkt. Het gaat om overleg, alleen niet tussen jou en mij, maar tussen de kanten van jezelf, met mij als iemand die dat overleg helpt ordenen.
Hoe dat woord tot leven komt in een gesprek
Iemand vertelde ooit dat ze niet begreep waarom ze op sommige dagen heel besluitvaardig was en op andere dagen urenlang bleef twijfelen over iets kleins, zoals een mail versturen. In het gesprek werd duidelijk dat op de twijfeldagen een oude, voorzichtige kant de overhand had, terwijl op andere dagen een zakelijker deel de leiding nam.
Toen ze die twee kanten kon onderscheiden, werd de twijfel minder beladen. Ze wist voortaan wanneer ze met de voorzichtige kant sprak en kon zich afvragen of die dag echt gevaar dreigde, of dat de oude voorzichtigheid gewoon weer aan het woord was. Dat noem ik liever wijsheid opdoen dan een probleem oplossen.
Veelgestelde vragen
Nee, in Nederland niet. Daarom is aansluiting bij een beroepsvereniging als de ABvC of NFG een belangrijke kwaliteitsindicator. Die verenigingen stellen eisen aan opleiding, bijscholing en intervisie.
Een psycholoog werkt vaak vanuit een diagnose en gebruikt klinische methodes (CGT, EMDR). Een counselor werkt met je verhaal, je vraag en je proces, zonder dat daar een stoornis aan vooraf hoeft te gaan.
Omdat de discipline in de Verenigde Staten is ontwikkeld in de jaren vijftig, vanuit het werk van Carl Rogers. Toen het naar Nederland kwam is de term meegekomen. Voor 'counseling' bestaat geen goed Nederlands woord.
Voor de meeste levensvragen ja. Bij ernstige psychische klachten of crisis is een psycholoog of huisarts beter passend. Bij twijfel zegt een goede counselor dat in het kennismakingsgesprek.
Zullen we kennismaken?
Het eerste gesprek is gratis en vrijblijvend.